Przejdź do treści

Dla uczniów i rodziców · Przez cały rok

Powtórki rozłożone w czasie: czym są i dlaczego działają

Sprawdzone · przez Tristana Pagdena, studenta inżynierii na Cambridge

Powtórki rozłożone w czasie polegają na przypominaniu sobie czegoś w coraz większych odstępach, za każdym razem tuż przed tym, jak w przeciwnym razie byś o tym zapomniał: dzień później, potem po kilku dniach, a następnie po kilku tygodniach. Ta metoda działa, bo wspomnienia, do których wracasz właśnie wtedy, gdy zaczynają zanikać, stają się trwalsze. Dlatego mniej powtórek, ale dobrze zaplanowanych, pomaga zapamiętać więcej niż tyle samo czasu poświęconego na zakuwanie.

Dlaczego zapominamy i dlaczego pomagają powtórki w odstępach?

Niedługo po nauczeniu się czegoś zaczynasz to zapominać — na początku szybko, a potem coraz wolniej. Psycholodzy nazywają to krzywą zapominania. Za każdym razem, gdy uda ci się coś sobie przypomnieć, późniejszy spadek pamięci jest łagodniejszy, więc kolejna powtórka może bezpiecznie poczekać dłużej niż poprzednia.

Podczas zakuwania powtórki następują zbyt szybko, gdy pamięć jest jeszcze świeża, więc przypominanie sobie wymaga niewielkiego wysiłku i niewiele daje. Rozłożenie tych samych powtórek w czasie sprawia, że każda wymaga większego wysiłku, a to właśnie ten wysiłek utrwala pamięć. Duża analiza eksperymentów dotyczących rozłożonej nauki przeprowadzona przez Cepedę i współpracowników wykazała też, że najlepszy odstęp zależy od tego, jak długo musisz coś pamiętać: im później będzie sprawdzian, tym większe powinny być odstępy.

Jak aplikacja z fiszkami decyduje, kiedy ponownie pokazać fiszkę?

Po każdej powtórce określasz, jak dobrze udało ci się zapamiętać fiszkę, a aplikacja na tej podstawie ustala następny termin. Fiszka, która była łatwa, poczeka znacznie dłużej, a zapomniana szybko wróci i znów będzie pojawiać się coraz rzadziej. Starsze algorytmy, takie jak metoda SM-2, której Anki od dawna używa, zwiększają odstęp dla każdej fiszki o określony mnożnik. Nowsze, takie jak algorytm FSRS, który oferuje teraz Anki, na podstawie historii twoich powtórek szacują, jakie jest prawdopodobieństwo, że zapamiętasz każdą fiszkę, i planują ją na moment, gdy to prawdopodobieństwo spadnie do wybranego przez ciebie poziomu — często dziewięciu na dziesięć.

W praktyce fiszki, które dobrze znasz, zajmują ci bardzo mało czasu, a większość codziennych powtórek dotyczy tych, które zaraz zapomnisz. Możesz ustawić wyższy poziom zapamiętania, ale liczba powtórek gwałtownie rośnie, gdy zbliżasz się do zapamiętania wszystkiego.

Jak wykorzystać tę metodę przed GCSE i A-level

Fiszki sprawdzają się przy faktach, definicjach, wzorach, cytatach i słownictwie. Kilka minut dziennie wystarczy, by pamiętać dużą talię przez cały kurs. Pytania egzaminacyjne wymagają równie regularnych powtórek, ale innego rodzaju ćwiczeń, bo punkty zdobywa się za stosowanie i wyjaśnianie tego, co wiesz. Do tematu, na który odpowiedziałeś słabo, trzeba wrócić wcześniej niż do tego, z którym poradziłeś sobie dobrze.

Najważniejszy jest nawyk codziennego robienia zaplanowanych powtórek, zamiast odkładania ich na później, bo stos zaległych powtórek znów oznacza zakuwanie. Warto zacząć wcześnie, bo powtórki rozłożone w czasie potrzebują kilku tygodni, by zadziałać. Nawet kilka tygodni przed egzaminem ta metoda daje jednak więcej niż samo ponowne czytanie.

Gdzie to sprawdzić

Sprawdzone na podstawie tych źródeł . Zasady zmieniają się z roku na rok, więc w razie rozbieżności z informacjami tutaj zaufaj stronom podanym powyżej.

Częste pytania

Czym w prostych słowach są powtórki rozłożone w czasie?

Przypomnij sobie coś tuż przed tym, jak byś o tym zapomniał, a potem za każdym razem, gdy sobie przypomnisz, zostaw dłuższy odstęp przed kolejną powtórką.

Czy powtórki rozłożone w czasie są lepsze niż zakuwanie?

Tak, jeśli musisz pamiętać coś dłużej niż kilka dni. Zakuwanie może pomóc zdać test jutro, ale badania nad powtórkami w odstępach pokazują, że wiedza utrwalona dzięki ćwiczeniom rozłożonym w czasie zostaje w pamięci znacznie dłużej.

Czym jest FSRS?

Free Spaced Repetition Scheduler, czyli otwarta metoda planowania powtórek, którą Anki oferuje jako alternatywę dla starszego algorytmu. Na podstawie historii twoich powtórek szacuje, jakie jest prawdopodobieństwo, że zapamiętasz każdą fiszkę, i odpowiednio planuje kolejną powtórkę.

Czy powtórki rozłożone w czasie sprawdzają się w matematyce i naukach przyrodniczych?

Tak, o ile powtarzasz zarówno umiejętność, jak i sam fakt. Wzory i definicje dobrze sprawdzają się na fiszkach, a metod trzeba ćwiczyć w odstępach, rozwiązując pytania i wracając przez kilka tygodni do każdego rodzaju zadania.

Ile fiszek powtarzać dziennie?

Tyle, ile wypada danego dnia. Algorytm planowania ustala tę liczbę na podstawie tego, jak dobrze znasz każdą fiszkę, więc wzrasta ona, gdy naraz dodasz wiele nowych fiszek, a potem maleje, gdy je utrwalisz.