انتقل إلى المحتوى
cookie

CKE Matura (Poland) Geografia

Matura Poland · CKEGeografia20 ملاحظة في 4 مجلدات، 66 KB

20 ملاحظات للمذاكرة لمادة CKE Matura Poland Geografia، أعدّها cookie، في 4 أقسام تتبع موضوعات المنهج.

Notatki do matury z geografii na poziomie rozszerzonym (Formuła 2023): obliczenia na mapie, procesy w systemie Ziemi, procesy społeczno-gospodarcze i relacje człowiek środowisko, z przykładami z Polski.

ما المحتوى؟

الملاحظة الأولى

Interpretacja informacji o regionie Polski / Skala mapy i odległości

Skala mapy to stosunek odległości na mapie do odległości w terenie. Zapisuje się ją w postaci liczbowej, na przykład 1 : 50 000. Oznacza to, że 1 jednostka długości na mapie odpowiada 50 000 takich samych jednostek w terenie. Ponieważ mapy rysuje się w centymetrach, najwygodniej przeliczać wyniki na centymetry lub metry.

Liczba po prawej stronie dwukropka nazywa się mianownikiem skali. Im większy mianownik, tym mniejsza skala i tym większy obszar mieści się na mapie, ale szczegółów jest mniej. Mapa w skali 1 : 10 000 jest więc znacznie bardziej szczegółowa niż mapa w skali 1 : 500 000. Mapa topograficzna używana przy analizie terenu ma zwykle skalę od 1 : 10 000 do 1 : 50 000. Mapy przeglądowe kraju i Europy mają skale małe, rzędu 1 : 2 000 000 i mniejsze.

Skala może być też zapisana słownie, na przykład jako 1 cm na mapie to 500 m w terenie, albo graficznie, jako podziałka na mapie. W zadaniach najczęściej spotyka się skalę liczbową i prosi się o przeliczenie odległości.

Przeliczanie odległości na mapie na odległość w terenie wykonuje się w dwóch krokach. Najpierw mierzy się odległość na mapie w centymetrach. Następnie mnoży się ją przez mianownik i zamienia wynik na kilometry, dzieląc przez 100 000, bo 1 km to 100 000 cm.

Przykład. Na mapie w skali 1 : 50 000 odcinek ma 4,5 cm. W terenie to 4,5 × 50 000 = 225 000 cm, czyli 2,25 km. Ten sam odcinek na mapie w skali 1 : 25 000 odpowiada 4,5 × 25 000 = 112 500 cm, czyli 1,125 km.

Przeliczanie w odwrotną stronę: odległość w terenie dzielimy przez mianownik. Jeśli w terenie jest 2 km, a mapa ma skalę 1 : 50 000, to 2 km = 200 000 cm, a na mapie 200 000 : 50 000 = 4 cm.

Skala reliefu. Model przestrzenny terenu, na przykład wizualizacja numerycznego modelu terenu, ma własną skalę. Obliczamy ją tak samo jak skalę mapy, czyli dzielimy długość odcinka na modelu przez odległość w terenie. Przykład: odcinek 9,5 cm na mapie w skali 1 : 50 000 odpowiada w terenie 4,75 km, czyli 475 000 cm. Jeśli ten sam odcinek na reliefie ma 14 cm, to skala reliefu wynosi 14 : 475 000, czyli około 1 : 34 000 (dokładnie 1 : 33 929). Przy takim przeliczeniu liczymy z tolerancją pomiaru, dlatego wynik zaokrąglamy do tysięcy.

Pomiary na mapie wykonuje się linijką albo cyrklem. Przy odcinkach krzywych, na przykład przy rzece z meandrami, wynik zależy od sposobu pomiaru. Dlatego dobrze jest podać, że odległość mierzy się wzdłuż przebiegu linii, a wynik zaokrągla do dziesiątych centymetra. Przy skali 1 : 50 000 błąd 1 mm na mapie to już 50 m w terenie, więc drobne różnice pomiaru mają duże znaczenie.

Jak sprawdzić wynik? Należy porównać go z oczekiwanym rzędem wielkości. Odcinek 4 cm na mapie w skali 1 : 50 000 oznacza 2 km w terenie, a nie 200 m, więc wynik trzeba sprawdzić, zanim zostanie podany. Taka kontrola wykrywa najczęstszy błąd, czyli pomylenie mianownika z liczbą centymetrów.

و19 أخرى: افتح أياً منها من القائمة أعلاه.

التقييمات

لا توجد مراجعات مكتوبة بعد. أضف هذه الملاحظات إلى مجموعتك، ويمكنك أن تكون أول من يكتب مراجعة.